Oogheelkundige apparatuur: welk instrument waarvoor?

Elke oogzorgpraktijk werkt met een vaste set instrumenten, van het eerste onderzoek tot de uiteindelijke brilsterkte. Welke apparatuur u nodig heeft, hangt af van wat u aanbiedt: een opticien heeft andere instrumenten nodig dan een optometrist of een oogarts. Hieronder vindt u de belangrijkste groepen, met per instrument wat het meet en waarvoor u het gebruikt.

Diagnostische instrumenten

Autorefractometer

Een autorefractometer meet de refractieafwijking van het oog. Het apparaat stuurt licht het oog in en berekent uit de terugkerende beelden de sterkte. U heeft in enkele seconden een uitgangswaarde.

• Kenmerken: snel, contactloos, meteen een meetwaarde op het scherm.
• Gebruik: als startpunt van het oogonderzoek en om de refractie vast te leggen voordat u subjectief verfijnt.

Spleetlamp

Met een spleetlamp bekijkt u het voorste oogsegment vergroot en in doorsnede. Door de spleetbreedte en de hoek van de lichtbundel te variëren, ziet u de lagen van het hoornvlies, de voorste oogkamer en de lens los van elkaar.

• Kenmerken: instelbare vergroting en verlichting, meestal 3 of 5 stappen.
• Gebruik: cataract, hoornvliesbeschadigingen, droge ogen, contactlenscontroles en ontstekingen.

Keratometer

Een keratometer meet de kromming van het hoornvlies. Die waarde heeft u nodig om contactlenzen goed aan te meten en om afwijkingen als keratoconus te volgen.

• Kenmerken: nauwkeurige meting van de centrale hoornvlieskromming, vaak gecombineerd met een autorefractometer in één apparaat.
• Gebruik: contactlensaanpassing, controle van de hoornvlieskromming, voorbereiding op een ingreep.

Instrumenten voor het bepalen van de sterkte

Foropter

De foropter is het instrument waarmee u de definitieve sterkte bepaalt. U wisselt de glazen voor de ogen van de klant en vraagt telkens welk beeld scherper is, tot u op de beste correctie uitkomt.

• Kenmerken: alle sferische en cilindrische sterktes in één instrument, met prisma’s en hulpglazen; digitale foropters onthouden de stappen.
• Gebruik: het subjectieve deel van de refractie, binoculair balanceren en het bepalen van de leesadditie.

PD-meter

Een PD-meter meet de pupilafstand. Zonder die maat staan de glazen niet op de goede plek in het montuur en kijkt de klant niet door het optische midden.

• Kenmerken: digitaal of handmatig, meet monoculair en binoculair, ook op leesafstand.
• Gebruik: elke bril, en vooral belangrijk bij hoge sterktes en multifocale glazen.

Chirurgische instrumenten

Lasers

Lasers worden gebruikt bij onder meer ooglaserbehandelingen en staaroperaties. Ze werken zeer gericht en beschadigen het omliggende weefsel nauwelijks, waardoor het herstel korter is.

• Kenmerken: hoge precisie, nauwkeurig gedoseerde energie.
• Gebruik: refractiechirurgie en cataractchirurgie, in een klinische omgeving.

Microkeratoom

Een microkeratoom maakt bij een LASIK-behandeling het flapje in het hoornvlies. De precisie van dit instrument bepaalt voor een groot deel de veiligheid van de ingreep.

• Kenmerken: zeer fijn mes, instelbare snijdiepte.
• Gebruik: uitsluitend refractiechirurgie.

Overige apparatuur

Tonometer

Een tonometer meet de oogdruk. Die waarde is de belangrijkste aanwijzing bij het opsporen en volgen van glaucoom.

• Kenmerken: contactloos (luchtstoot) of met contact; er zijn ook draagbare uitvoeringen.
• Gebruik: glaucoomscreening en het volgen van de oogdruk bij bekende patiënten.

Retinoscoop

Met een retinoscoop schijnt u licht in het oog en beoordeelt u hoe de reflex over de pupil beweegt. Daaruit leidt u de sterkte af, zonder dat de klant iets hoeft te zeggen.

• Kenmerken: klein, draagbaar, werkt op batterijen of accu.
• Gebruik: onderzoek bij kinderen en bij iedereen die niet goed kan aangeven wat hij ziet; ook als controle op de autorefractometer.

Waar let u op bij de aanschaf?

Kijk verder dan de aanschafprijs. Vraag na hoe lang er onderdelen leverbaar zijn, of er onderhoud en kalibratie beschikbaar is, en of het apparaat aansluit op de software die u al gebruikt. Een instrument dat u tien jaar gebruikt, verdient een leverancier die er over tien jaar nog is.

Twijfelt u welke uitvoering bij uw praktijk past? Vraag een offerte aan, dan kijken we mee naar de configuratie en de levertijd.